Wycena przedsiębiorstwa, firmy, spółki
Przedmiot
wyceny
Przedmiotem wyceny może być przedsiębiorstwo jako zorganizowana całość (też
grupy przedsiębiorstw, np. grupa kapitałowa) bądź poszczególne jego wydziały lub też poszczególne elementy jego aktywów i pasywów, w tym:
- wartości niematerialne i prawne (np. autorskie prawa majątkowe, znaki
towarowe, licencje, koncesje, prawa do patentów, oprogramowania komputerowe,
prawa autorskie, prawa do projektów i wynalazków, prawa do znaków towarowych i
wzorów użytkowych, know-how)
- aktywa trwałe (grunty, nieruchomości, maszyny, urządzenia, środki transportu,
akcje, udziały itp.)
- aktywa obrotowe
- kapitał własny
i kapitał obcy (np. zobowiązania wobec dostawców towarów i usług).
Metody wyceny przedsiębiorstwa
Majątkowe:
- księgowa
- skorygowanych aktywów netto
- watrości likwidacyjnej
- wartości odtworzeniowej
Dochodowe:
- zysków
- przepływów pieniężnych
- dywidend
Mieszane:
- szwajcarska
- berlińska
- stuttgarcka
- UEC
Porównawcze - rynkowe
- cena/zysk
- cena/sprzedaż
- cena/EBITDA
- dywidenda/akcja
- WP/EBIT
- WP/EBITDA
- WP/OCF
- cena/wartość księgowa
Komu służą wyceny wartości przedsiębiorstwa?
Wartość spółki jest różna dla różnych nabywców, może być inna dla nabywcy, inna
dla sprzedawcy. Wartości nie należy mylić z ceną, choć zdarza się, że
oszacowana wartość spółki równa się jej cenie. Cena transakcji jest zwykle
negocjacji miedzy sprzedawcą i nabywcą przedsiębiorstwa.
Wyceny przedsiębiorstw służyć mogą następującym celom:
- Transakcje kupna-sprzedaży
- Wycena spółek giełdowych
- Zbudowanie portfela inwestycyjnego,
- Porównanie kilku spółek
- Pierwsze oferty publiczne
- Systemy motywacyjne
- Rozpoznanie czynników wzrostu
- Podjęcie strategicznych decyzji
- Ocena zdolności kredytowej przedsiębiorstwa.
- Realizacja przepisów prawa spadkowego i rodzinnego (dziedziczenie,
rozwód).
- Określanie wartości opodatkowania (np. nieruchomości, przychodu z
transakcji kupna-sprzedaży przedsiębiorstwa).
- Ubezpieczenie majątku i przedsiębiorstwa.
- Kalkulacja wartości odszkodowania (np. kradzież majątku).
- Bilansowa aktualizacja wartości składników aktywów i pasywów spółki
(w tym wycena udziałów w spółkach).
- Wniesienie przedsiębiorstwa (jego składników) aportem do innej
spółki.
Definicje wartości używane przy wycenach
przedsiębiorstwa
Wartość użytkowa (ujęcie księgowe) - bieżąca, szacunkowa
wartość przyszłych przepływów pieniężnych, których wystąpienia oczekuje się z
tytułu dalszego użytkowania składnika aktywów przedsiębiorstwa oraz jego
likwidacji na zakończenie okresu użytkowania.
Wartość właściciela - odnosi się do aktualnego i przyszłego
właściciela aktywów. Miernik tej wartości to wartość pozbycia się lub wartość
pozbawienia aktywów.
Wartość księgowa - wartość wykazywana w sprawozdaniach
finansowych, podlegająca ogólnie przyjętym zasadom rachunkowości.
Wartość rynkowa - cena wymienna dobra lub usługi na każdym
rynku (szerokie znaczenie). Także wartość aktywu będącego przedmiotem obrotu
na zorganizowanym rynku, np. giełdzie papierów wartościowych, giełdzie
towarowej (węższe znaczenie).
Wartość godziwa - ujęcie księgowe - kwota, za jaką dany
składnik aktywów mógłby zostać wymieniony, a zobowiązanie uregulowane na
warunkach transakcji rynkowej pomiędzy zainteresowanymi i dobrze poinformowanymi,
niepowiązanymi ze sobą stronami.
Wartość odtworzeniowa - koszt zastąpienia posiadanych
urządzeń, maszyn i innych środków trwałych identycznymi co do rodzaju aktywami.
Wartość goodwill - ujęcie księgowe - wartość rynkowa minus
wartość godziwa.
Wartość bilansowa - wartość, według której dany składnik
majątku jest ujmowany w bilansie po odliczeniu umorzenia oraz kwoty odpisów
amortyzacyjnych.
Wartość biznesu w działaniu - wartość przedsiębiorstwa
rozpatrywanego jako funkcjonująca na rynku organizacja. Alternatywą dla tej
wartości jest wartość likwidacyjna.
Źródło: D. Zarzecki, Metody wyceny przedsiębiorstw, Fundacja Rozwoju
rachunkowości, Warszawa 1999.
|